Lange Straße Rostock

Toen we Rostock verlieten zag ik vanaf de Unter Warne een lint van vreemde statige bebouwing in het midden van de binnenstad van Rostock. Rolf had wel verteld dat er een buurt met wonderlijke baksteenarchitectuur in de stad was. Ik moest daar eens gaan kijken. Maar daar is het, tijdens ons verblijf daar, niet van gekomen. Eenmaal in Warnemünde aangekomen zat me dat toch niet lekker. Ik wilde het stedenbouwkundige naadje van de kous weten. Dus op internet maar eens dat bewuste lint opgezocht en wat blijkt, het is de Lange Straße. Een bekende straat in Rostock waar de leiders van de voormalige DDR wilden uitdrukken dat Rostock belangrijk was. Met de trein en tram naar het centrum van Rostock is een half uurtje. Dus maandagmiddag ben ik gaan kijken en foto’s maken natuurlijk. Wat in het vooruitgangsdenken van de jaren ’60 in Utrecht en Amersfoort niet is gelukt, een verkeersader dwars door de gevoelige binnenstad naar het centrum trekken, is hier wel gelukt.

Historisch gezien was de Lange Straße een ordentelijke straat in de historische binnenstad. Dat is te zien op onderstaande oude stadsplattegrond. De straat werd echter grotendeels verwoest tijdens het vier nachten durende bombardement in de Tweede Wereldoorlog.

Historische stadsplattegrond van Rostock met de Lange Straße.

De Lange Straße werd herbouwd in de stijl van het historicisme. In de loop van de reconstructie van de binnenstad, die begon in 1949, wilde de regering van de DDR het uiterlijk van de stad onderstrepen als de belangrijkste haven van de republiek o.a. door een magnifieke, monumentale snelweg te bouwen. Het moest het nieuwe, socialistische Rostock symboliseren. Op 30 januari 1953 werd door Walter Ulbricht het startsein gegeven. Een derde van de huizen die de Tweede Wereldoorlog overleefden werden aan de noordkant van de Neuer Markt afgebroken zodat de Lange Straße direct met de Neuer Markt verbonden kon worden. Van 1953 tot 1957 heette het de weg van de Nationale Bouw.

De socialistische, classicistische architectuur voor de straat greep terug op de Noord-Duitse baksteengotiek: rozetten, gevels en pinakels. Het later gebouwde ‘House of Shipping’, werd gebouwd in de internationale stijl. Vanwege de geplande functie als Aufmarschstraße was het profiel drie keer zo breed als het historische origineel, in de hoogte overschreed het alleen de naburige Marienkirche niet.

Toen de straat pas klaar was waren de gevels goed te zien. Op straat stond alleen de Trabant, als standaard vervoermiddel in de DDR, netjes langs de stoeprand geparkeerd. Het huidige beeld is drukker met de volgroeide bomen en de auto’s die op veel plekken dwars staan geparkeerd. Toch is het totaalbeeld nog steeds indrukwekkend. En dat was ooit ook de bedoeling.

De noordgevel van de Lange Straße van de buitenkant van de binnenstad tot de Marienkirche.
Perspectief Lange Straße gezien vanaf de Marienkirche.
Beeld “Menschen am Wasser” halverwege de straat.

Rostock

We varen donderdag 11 juli van Barhöft via de hoek bij Darsser Ort naar Warnemünde en vervolgens over de rivier de Unterwarne naar Rostock. Eerst knobbelt het nog wat als we het smalle gat langs het wad voor Barhöft verlaten, maar gedurende de tocht wordt de zee rustiger en aangenamer. Als we Warnemünde naderen ziet Ria in de verte een stad aan de horizon die ze op de kaart niet herkent. Later blijkt het, het 399 meter lange containerschip Manchester Maersk te zijn dat als de skyline van New York uit zee oprijst. De Manchester Maersk heeft een breedte van 58 meter, een diepgang van 27,5 meter en een hoogte van een stad, dus.

Als we de brede havenmond van Warnemünde opvaren worden we overweldigd door de schaal van de ferry’s en een cruisseschip dat aan de kade ligt. Verderop is het grootste cruisseschip van de wereld in aanbouw. De oplevering (180.000 brutoton) staat gepland voor het voorjaar van 2021. Of we daar nu blij van worden…….

Drie kwartier later worden we door Rolf en Jos op de kade in Rostock opgewacht en drinken we op ons weerzien aan boord van de Watersnip. We worden door Jos verwend met een stevige maaltijd en vallen daarna op Tiberius vanzelf in slaap. Vrijdag bezoeken we gezamenlijk de mooie botanische tuin van de universiteit van Rostock. We zien er de Anna Pauwlona boom, vernoemd naar de dochter van Tsaar Paul I. In 1816 trouwde zij met de Nederlandse Koning Willem II. Zij had een voorkeur voor bijzondere bomen en heesters en zorgde ervoor dat deze in de tuinen van paleizen aangeplant werden. Maar ook bezochten we de prachtige systeem- en Japanse tuin.

Zaterdag schijnt de zon volop en ga ik samen met Rolf de stad fotograferen. We beginnen voor de stroom uit, al om 10.00 uur bij de machtige Marienkirche en doen een rondje stad totdat we het zat zijn. Onderweg komen we Ria en Jos, die hun eigen rondje stad doen, in het Kloster Café tegen, waar we een lekkere koffie drinken.

Rolf fotografeert de beeldengroep Möwenbrunnen van Waldemar Otto op de Nieuwe Markt.

Thuis komen op Hiddensee

Aankomen in Kloster op Hiddensee is een beetje thuiskomen. We krijgen van de aardige havenmeester een prominente plek aan de kop van de Ferrykade. Zo hebben we zowel een mooi uitzicht over het dorp als over de Bodden.

Nadat we het zout van de boot gewassen hebben en een dutje gedaan, lopen we door het dorp en herontdekken we alle plekken in dit parchtige verstilde plaatsje. De zandpaden, het kerkje op het duin waar we vorige keer een concert bijwoonden, de prachtige doorzichten zowel naar het duin als de andere kant op over het eiland. En natuurlijk het strand, afgezoomd met de zwarte keien en het heldere groene water van de Oostzee.

De volgende dag wandelen we een keer naar het Oosten, over de Dorfstrasse met prachtige vergezichten over de Bodden en het golvende duinlandschap, een meisje voert een paard mee naar de wei. We genieten van de prachtige natuur met koningskaarsen, zwarte toortsen en mooie paarse distels.

Ik wandel zondag langs de Steilküste naar de Leuchtturm Dornbosch, boven op het duin. ’s Middags kijken we gezamenlijk met Rob, Nienke, Jan-Dirk en Dorine naar de finale VS-Nederland met de heldhaftige Oranje-Leeuwinnen, die jammergenoeg verliezen van de perfect spelende Aerikanen.

Stralsund

Stralsund is nog hetzelfde en toch moeten we veel plekken opnieuw ontdekken. Waarschijnlijk kijken we anders dan 11 jaar geleden. De stad is ook meer volwassen geworden. We genieten weer van de prachtige kleuren en de typerende gotische baksteenarchitectuur. De Marienkirche ontdekken we opnieuw. Waarschijnlijk ook omdat de kerk een opknapbeurt heeft gehad. We zijn er tijdens een middagdienst, waarbij een priester een prachtig gedicht van Mascha Kaléko voorleest. Maar ook tijdens het orgelconcert gisteravond, waarbij een bariton enkele stukken met zijn prachtige stem ondersteunde. De Marienkirche wordt beschouwd als het belangrijkste kerkelijke bouwwerk in de zogenaamde baksteengotiek van Noord-Duistland. Het zeer grote orgel is gebouwd door Friedrich Stellwagen en kwam tussen 1653 en 1659 tot stand.

We ontvangen Jan en Herma op de boot en gaan later met elkaar een hapje bij de Italiaan eten. Leuk dat zij ook meegaan naar het orgelconcert. Zij hebben een fietstocht achter de rug van Lübeck naar hier langs de hoge Noordduitse kust en de Hansesteden. Ze logeren in een hotel in de stad, bekijken op donderdag Stralsund met z’n tweetjes en komen daarna gezellig op de boot eten. Wat een leuke ontmoeting zo ver weg van Nederland.

De Nine-Marit van Rob en Nienke naderen Stralsund.

Hal Marienkirche Stralsund

We liggen op een prachtige plek in de haven aan de Noordpier met vrij uitzicht over de stad en de hoge brug over de Strelasund. We halen ons hart op aan de prachtige architectuur van de stad en ik maak er beelden van.

Stahlbrode

Omdat het op de Greifswalder Bodden met 10 tot 15 knopen nog al knobbelig is en het bovendien een heel eind omvaren is naar Greifswald, varen we door naar Stahlbrode. Aan het begin van de Sund tussen Rügen en het vasteland. Het is gek. Als je over groter water vaart ben je je vorige bestemming helemaal kwijt. Gisteren lagen we nog in Wolgast en de dag er voor met de Nine-Marit van Nienke en Rob in Ueckermünde. Nu lijkt dat al weer een eeuwigheid geleden. Water schept blijkbaar niet alleen afstand, geografisch gezien, maar ook in tijd. Ik koop vis bij het stalletje aan de haven en Ria maakt een risotto met gerookte makreel. Wel een beetje machtig vindt Ria.

Tegen 22 uur maak ik foto’s van de verstild ondergaande zon. De lucht kleurt rood en blauw.
De vis wordt hier aan de haven van Stahlbrode zelf gerookt. Als de man de vis uit de oven haalt slaan de dikke rookwolken op zijn ogen. Geen lekker klusje. Wel prachtig om te zien, de goudgele vis tegen de achterwand van de vette, zwarte oven.

Szczecin, Trzebież en Ueckermünde

Szczecin is heel erg veranderd sinds we er 11 jaar geleden met Post 3 zijn geweest. Toen was de stad nog sterk in opbouw. Ook nu zijn er veel plekken waar nog moet worden opgeknapt en vervangen. Maar rond de kern is de stad weer tot leven gekomen. Een groot aantal gebouwen is om door een ringetje te halen. Onder andere de opera Na Zamku met zijn fel wit gestucte gevels en bijzondere slavische versierselen op de dakrand is prachtig. We eten op het Rynek plein onder de gallerij van het voormalige middeleeuwse gemeentehuis. We hadden gehoopt dat het in de haven iets rustiger geworden was nadat we terug kwamen van het eten. Niets was minder waar. De speedboten gingen nog steeds veel te snel en het leek wel of het geluid van de weg op de brug achter steeds luider werd. Toen het lawaai van de stad een klein beetje tot rust gekomen was, rond een uur of 12, ging een half uur later de beer los. Vanaf een schip aan de overkant kwam keiharde muziek alsof er een heel stadion met geluid gevuld moest worden. Het ging met horten en stoten door tot rond 2 uur ‘s nachts. Van harde house tot aan flarden Russische en Poolse rap…….De volgende ochtend waren de Engelsen, die met een een luxe motor achter ons lagen, vroeg verdwenen. Wij verlieten Szczecin daarna ook snel via het havengebied naar het Zalew Szczecinski en meren drie uur later aan in het voormalige vissersdorpje Trzebiez. Wat een stilte!

We bouwen nog een stop in Trzebiez in om ook een rustig dorpje in Polen te ervaren. Het lijkt of de tijd hier heeft stilgestaan. Doet me denken aan oude ansichten van Noordwijkerhout. Doen boodschappen in een schattig klein winkeltje waar de uitbaatster in een schort net achter de kassa past. Ze verkoopt alles, van vlees tot kruidenierswaren en ijs. De volgende dag komen Rob en Nienke van de Pollard Nine- Marit in de haven liggen. We hebben al ons eten een beetje bij elkaar gelegd en samen op de kant in de schaduw gegeten. Hartstike leuke ontmoeting die naar meer smaakt!

Centrum van Trzebiez

Als ze de volgende dag naar Ueckermünde over steken sluiten wij later aan omdat we horen dat er een concert in het kerkje van Ueckermünde is. Het blijkt een concert met orgel en trompet. Het jonge Duitse duo speelt van een fuga van Bach, via Das Nordlicht van Sibelius, naar de minimal music van Philip Glass. Prachtig in de pittoreske Marienkirche uit de 18e eeuw.

Op weg naar de Oder

Omdat een binnenvaartschip een sluiswand van de Sluis in Spandau kapot gevaren heeft, moeten we maandag vanuit Postdam een klein stukje om-varen via de Spree en het Berlin-Spandaukanal. We ankeren een nachtje in de Nieder-Neuendorfer See, net zo mooi als alle meren van de Havel.

We vertrekken de volgende dag pas laat omdat bij Oranienburg een bom uit de tweede wereldoorlog is gevonden. Tot eind juli zijn ze met opruimwerk-zaamheden bezig. We mogen de Baustelle pas na 17.00 uur passeren. Op de plek des onheils staan over een grote lengte twee lagen containers op elkaar gestapeld en op de nabijgelegen spoorbrug liggen balen hooi. Wij moeten van de politie tijdens de passage binnen blijven. Direct na deze plek zit een man in zijn achtertuinje rustig te barbequen. Vreemde sitatie. Na de spoor-burg leggen we aan in een haventje in de Lehnitz-See.

Woensdagochtend gaan we op tijd op pad richting Oder. Ria zoekt contact met Peter en Anita van de Barracuda die dit jaar precies het tegenoverge-stelde rondje doen. Wij hebben ze vorig jaar in Zweden ontmoet. Zij wonen ook op hun zelfontworpen en zelfgebouwde schip. Zij lagen afgelopen nacht op de hoek van de Oder en het Havel-Oderkanaal. We spreken af bij Eberswalde waar voldoende aanlegmogelijkheden zijn. Peter bedient de barbeque en Ria maakt een salade en we praten bij alsof we elkaar al heel lang kennen, gingen gewoon verder waar we gebleven waren.

We vertrekken donderdagochtend met regen. Peter en Anita zwaaien ons uit. Een uurtje later schijnt de zon al weer en mogen we het Schiffhebewerk Niederfinow, samen met een duwbakstel binnenvaren. Het is weer net zo’n feest als 11 jaar geleden met onze Post 3. We zoeven samen met de duwbak langs de vele staalkabels met een rustig gangetje de 34 meter naar beneden. Als we dan omhoog kijken zien we ver boven ons de sluisdeur hangen waar we net doorgekomen zijn. Ik bewerk de foto’s zodat de prachtige staal-contructie goed uit de verf komt. Grijze Tiberius kleurt mooi bij het grijze staal van de constructie.

We liggen nu aan de buitenzijde van een klein haventje in Schwedt en hebben direct uitzicht op het wijdse Oderdal. De Oder en de Neisse zijn de twee rivieren die de grens tussen Polen en Duitsland vormen. Het is een grens met een bewogen geschiedenis. Het verloop ervan werd op de Conferentie van Potsdam aan het einde van de tweede wereldoorlog vast-gesteld toen Polen op de kaart naar het westen werd verplaatst. De circa 10 miljoen Duitsers ten oosten van deze willekeurig getrokken grens werden, voor zover niet al gevlucht, ten westen van de Oder en Neisse grens verdreven. Dit vond plaats in een uitzonderlijke strenge winter waarin velen onderweg bevroren. Naar schatting 1,5 miljoen Duitsers kwamen om. In het westen van Duitsland werden de vluchtelingen over het hele land verspreid. Het aanvankelijke vluchtelingenprobleem loste zich in Duitsland voor-beeldig op door de volledige integratie van de nieuwe bevolkingsgroepen in de naoorlogse samenleving.

De temperatuur is hier veel beter dan afgelopen weken in Berlijn en Postdam. Hier kunnen we ons normale dag-en nachtritme weer oppakken. Vanavond wordt hier in Schwedt het midzomerfestival gevierd.

Het kanaal langs de Oder lijkt ook wel een rivier